آندرو جي . نيومن (مترجم: ابوطالبى / امين / شكر اللهى)
56
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى)
ناميد ؛ زيرا مالك بن انس در قرن دوم هم انديشهء حديثگرايى داشته است و همچنان حديثگرايى در برابر اصحاب رأى در قرن دوم وجود داشته و اصحاب اثر را در شهرهاى گوناگون مىتوان سراغ گرفت ، هرچند سرزمين حجاز و به ويژه مدينه همواره در طول تاريخ فقه ، به عنوان پايگاه نمادين اصحاب اثر شناخته شده است . « 1 » 4 . در ص 96 مىنويسد : يكى از مشخصات دورهء حكومت هارون الرشيد . . . كه گفته مىشود ، دورهء ظهور مكاتب معتزلى بصره و بغداد است . در اينكه معتزلهء بغداد در اين دوره ظهور كرده ، جاى بحث نيست ، اما نمىتوان دورهء هارون را دورهء ظهور معتزلهء بصره و بغداد دانست ؛ زيرا بنيانگذار معتزله و اصل بن عطا ( م 131 ) است كه در بصره بوده و پس از او عمر بن عبيد ( م 146 ) است . « 2 » 5 . وى در ص 97 مىنويسد : منظور از « منزلة بين المنزلتين » موضع بينابين بوده است . براساس كدام رأى ، مقصود از « منزلة بين المنزلتين » ، موضع بينابين مىشود ؟ موضع بينابين در صورتى است كه بخشى از هريك از دو ديدگاه پذيرفته شود . ولى ديدگاهى كه هردو ديدگاه پيشين را نفى كند و نگاه سومى به مسئله داشته باشد ، بينابين نيست . 6 . در ص 97 ، دربارهء مكتب « ظاهرى » ، مىنويسد :
--> ( 1 ) . براى اطلاع بيشتر ، ر . ك . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، مدخل « اصحاب حديث » . ( 2 ) . ر . ك . جار اللّه زهدى ، المعتزلة ، ط . السادسة ، بيروت ، المؤسسة العربية للدراسات و النشر ، 1410 ، ص 20 - 30 .